जनकपुरधाम, २५ फागुन । हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको मतपरिणामले पूर्व प्रधानमन्त्री खड्ग प्रसाद ओली (केपी ओली), माधव कुमार नेपाली सहित ७७ वटा मन्त्रीमा बस्दै आएका अनुहारहरु पराजित भएपछि अब के गर्ने प्रश्न उठ्दैछ ।
वर्षौँदेखि सत्तामा टिकिरहन चाहने, जनभावनालाई पर्याप्त रूपमा आत्मसात गर्न नसक्ने र पदमै रहिरहन खोज्ने पुराना राजनीतिक अनुहारहरूमध्ये ७७ जना चर्चित नेताहरूको पराजयले देशको राजनीतिमा नयाँ मोड ल्याएको देखिएको छ ।
यस पटकको निर्वाचनमा पटक(पटक प्रधानमन्त्री, मुख्यमन्त्री तथा विभिन्न मन्त्री पद सम्हाल्दै आएका दलका प्रभावशाली नेताहरू समेत पराजित भएका छन् । टुक्का र उखानका कारण चर्चित रहेका पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, माधव नेपाललगायत दर्जनौँ प्रभावशाली नेताहरू मतदाताको समर्थन प्राप्त गर्न असफल भएका छन् । उनीहरूको हारले नेपाली राजनीतिमा नयाँ सन्देश दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।
सामाजिक सञ्जालमा यतिबेला “चुनाव हारेका ७७ चर्चित अनुहार” शीर्षकसहित विभिन्न नेताहरूको तस्वीरको कोलाज व्यापक रूपमा साझा भइरहेको छ । उक्त तस्वीर केवल दृश्य सामग्री मात्र नभई एउटा गहिरो राजनीतिक सन्देशको प्रतीक बनेको छ। यसले नेपाली मतदाताको सोच क्रमशः परम्परागत शक्ति केन्द्रबाट नयाँ विकल्पतर्फ सर्दै गएको संकेत गरेको छ।
विगतका निर्वाचनहरूमा प्रभावशाली मानिएका धेरै नेताहरू यस पटक मतदाताको विश्वास जित्न असफल भए। केही दशकदेखि राष्टिूय राजनीतिमा सक्रिय रहेका व्यक्तित्वहरू समेत चुनावी मैदानमा पराजित हुनु जनमतमा आएको परिवर्तनको स्पष्ट संकेत मानिएको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यस पटकको चुनावी परिणाम केवल हार(जीतको सामान्य प्रक्रिया मात्र होइन, शासन शैलीप्रति जनतामा बढ्दै गएको असन्तोषको अभिव्यक्ति पनि हो। लामो समयदेखि सत्तामा रहेका दलहरूले अपेक्षित विकास, सुशासन तथा रोजगारी सिर्जनामा पर्याप्त प्रगति गर्न नसकेको आरोप जनस्तरमा बढ्दै गएको थियो। यही असन्तोषले मतदातालाई नयाँ विकल्प खोज्न प्रेरित गरेको देखिन्छ ।
विशेषगरी युवा मतदाताहरूले परम्परागत राजनीतिक शैलीलाई अस्वीकार गर्दै नयाँ नेतृत्व र नयाँ राजनीतिक संस्कृतिको खोजी गरिरहेको संकेत चुनावी परिणामले स्पष्ट पारेको छ। यस पटकको निर्वाचनमा केही नयाँ दल तथा स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्नु पनि यही प्रवृत्तिको परिणाम मानिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार मतदाताले अब केवल पार्टीको नामका आधारमा मतदान गर्ने प्रवृत्ति क्रमशः घट्दै गएको छ। उम्मेदवारको कार्यशैली, विश्वसनीयता, इमानदारी र भविष्यको दृष्टिकोणलाई पनि मतदाताले महत्व दिन थालेका छन्।
यो परिवर्तन राजधानी वा केही शहरी क्षेत्रमा मात्र सीमित छैन। मधेश प्रदेश, तराई, पहाड तथा अन्य प्रदेशहरूमा पनि स्थापित राजनीतिक व्यक्तित्वहरूले हार बेहोरेका उदाहरणहरू प्रशस्तै देखिएका छन्। विशेषगरी मधेशमा लामो समयदेखि सक्रिय रहेका केही प्रभावशाली नेताहरू समेत चुनावी मैदानमा पराजित भएका छन्।
यसले मधेशको राजनीति पनि नयाँ मोडतर्फ उन्मुख भएको संकेत गर्दछ। मधेश आन्दोलनबाट स्थापित भएका दलहरूलाई समेत जनताले आत्ममूल्यांकन गर्नुपर्ने सन्देश दिएको राजनीतिक विश्लेषण गरिएको छ।
चुनावी परिणामले राजनीतिक दलहरूलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ(यदि दलहरूले समयानुकूल सुधार नगरे जनताको विश्वास गुम्न सक्छ। पारदर्शिता, विकास र जनमुखी नीतिलाई प्राथमिकता नदिए आगामी निर्वाचनहरूमा अझ ठूलो परिवर्तन देखिन सक्ने सम्भावना रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यसलाई लोकतन्त्रको स्वाभाविक प्रक्रियाको रूपमा बुझ्नुपर्छ। मतदाताले समय(समयमा नेतृत्व परिवर्तन गरेर शासन प्रणालीलाई उत्तरदायी बनाउने काम गर्ने भएकाले यस्तो परिणाम लोकतन्त्रको सुदृढीकरणकै संकेत मानिन्छ ।
सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको “चुनाव हारेका ७७ चर्चित अनुहार” शीर्षकको तस्वीरले एउटा प्रतीकात्मक सन्देश दिएको छ(नेपाली मतदाता पहिलेभन्दा धेरै सचेत, विवेकी र परिवर्तनमुखी भएका छन्। पुराना राजनीतिक संरचनालाई चुनौती दिँदै नयाँ शक्तिको उदय हुनु लोकतन्त्रको गतिशीलताको प्रमाण हो । अब राजनीतिक दल र नेताहरूले जनताको यो सन्देशलाई कति गम्भीरतापूर्वक ग्रहण गर्छन्, त्यसले आगामी दिनमा नेपालको राजनीतिक दिशालाई निर्धारण गर्नेछ ।